การทดสอบในบีกเจอร์ (jar test) เลือกปริมาณ PAC ทีละขั้น

เตรียมอุปกรณ์และสารละลายแม่

ใช้บีกเจอร์ 1 ลิตร 6 ใบ เครื่องกวนหลายแกน นาฬิกาจับเวลา และตาชั่งเล็ก สารละลายแม่ PAC 10 กรัมต่อลิตร เตรียมใช้ภายในวันเดียว ส่วน PAM เตรียมที่ความเข้มข้น 1 กรัมต่อลิตร กวนช้า ๆ 30 – 45 นาทีให้เม็ดพอลิเมอร์แตกตัวเต็มที่ ห้ามกวนแรงเพราะโซ่ยาวจะขาด

เก็บตัวอย่างน้ำให้เป็นตัวแทนจริง น้ำเสียเก็บหลังบ่อปรับ น้ำดื่มเก็บที่จุดดูด และทดสอบภายในวันเดียว เพราะจุลินทรีย์และสีจะเปลี่ยนไปเมื่อเวลาผ่าน

ขั้นตอนหลัก

ทำพร้อมกันทั้ง 6 ใบโดยเปลี่ยนเฉพาะปริมาณ PAC:

1. ตวงน้ำตัวอย่างใส่บีกเจอร์ 1 ลิตรต่อใบ วัดและจด pH อุณหภูมิ ความขุ่นเริ่มต้น
2. เปิดกวน 250 รอบต่อนาที เทสารละลายแม่ PAC ตามปริมาณที่กำหนดในแต่ละใบ
3. กวนเร็ว 1 นาทีให้ยากระจายทั่ว
4. ลดเหลือ 80 รอบต่อนาที กวน 10 นาทีให้เกิด floc
5. นาทีที่ 5 เติม PAM 1 กรัมต่อลิตรเท่ากันทุกใบ ถ้าใช้ร่วม
6. ลดเหลือ 40 รอบต่อนาที กวน 5 นาทีให้ floc โตและแก่ตัว
7. หยุดกวน ทิ้งให้ตกนิ่ง 15 – 20 นาที
8. ดูดตัวอย่างสูงเหนือผิวตะกอน 2 เซนติเมตร วัดความขุ่น สี pH หรือ COD ตามเป้าหมาย
9. บันทึกผลทุกใบลงตารางเดียวกัน
10. เลือกใบที่ผลดีที่สุด ทำซ้ำอีกสองรอบเพื่อยืนยันก่อนยกระดับขึ้นบ่อจริง

อ่านผลอย่างถูกทิศทาง

น้ำใสที่สุดไม่ใช่คำตอบเสมอ ต้องดูขนาด floc ด้วย เพราะ floc ใหญ่ตกเร็วช่วยลดภาระบ่อตกตะกอน ดูปริมาณตะกอนที่เกิด และดู pH หลังใส่ยาว่ายังอยู่ในช่วงที่ระบบรับได้หรือไม่ บางใบให้น้ำใสแต่กินยามากจนต้นทุนรวมแพ้กว่าใบที่น้ำขุ่นนิดหน่อย

ถ้าทุกปริมาณยาให้น้ำขุ่นหมด ปัญหามักอยู่ที่ pH หรือความเป็นด่าง ไม่ใช่ยาน้อย วัด pH หลังใส่ยา ถ้าต่ำกว่า 5.5 ต้องปรับ pH ขึ้นก่อนทดสอบต่อ

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

สารละลายแม่เก็บข้ามคืนแล้วใช้ ผลจะดีเกินจริงเพราะยาเริ่มทำปฏิกิริยากับน้ำแล้ว เติม PAM พร้อม PAC ในจังหวะเดียว สองยาขัดกัน กวนแรงหลัง floc เกิดแล้ว floc แตกและฟื้นไม่กลับ และตัวอย่างน้ำที่เก็บมาไม่ตรงกับน้ำที่กำลังรันในบ่อ เช่นเก็บหลังบ่อชีวภาพแทนที่จะเก็บหน้าระบบ