น้ำเสียยางพารา: ทำไมต้องปรับ pH ก่อนเติม PAC
น้ำเสียยางพาราไม่ได้ยากเพราะสกปรก แต่ยากเพราะยางที่เหลืออยู่ในรูปคอลลอยด์ที่เสถียรมาก การเติม PAC ลงน้ำ pH 4.5 โดยไม่ปรับ pH ก่อนแทบไม่มีปฏิกิริยาเกิดขึ้นเลย ต่อให้เพิ่มปริมาณยาเป็นสองเท่า
ทำไมยางจึงตกตะกอนยาก
อนุภาคยางในน้ำถูกห่อด้วยชั้นโปรตีนและฟอสโฟลิพิด มีประจุลบและผลักกันเอง แอมโมเนียที่ใช้รักษาน้ำยางทำให้ชั้นนี้ยิ่งแข็งแรง ผลคือน้ำทิ้งขุ่นคล้ายน้ำนม ตั้งทิ้งไว้หลายชั่วโมงก็ยังไม่ตก
การทำลายชั้นนั้นต้องทำสองอย่างพร้อมกัน คือบีบชั้นประจุไฟฟ้าด้วยสารโคแอกกูแลนต์ และดึง pH เข้าสู่ช่วงที่อะลูมิเนียมไฮโดรไลซ์ได้แรง
ปรับ pH ก่อน โคแอกกูเลตทีหลัง
น้ำเสียจากขั้นเตรียมยางมักมี pH 4.5–5.5 เพราะใช้กรดฟอร์มิกหรือกรดอะซิติกทำให้น้ำยางจับตัว ที่ pH นี้ PAC ไฮโดรไลซ์ได้น้อยมากจนแทบไม่เกิดพอลิเมอร์อะลูมิเนียมที่ใช้งานได้ ต้องยกขึ้นเป็น 6.5–7.5 ด้วยปูนขาวหรือโซดาก่อน
ปริมาณปูนควรหาโดยการทดสอบบีกเกอร์ เตรียมนมปูน 10% แล้วหยดทีละ 0.2 มล. จน pH ถึง 7.0 ไม่ควรยกเกิน 8.0 เพราะอะลูมิเนียมเริ่มละลายกลับ น้ำจะขุ่นอีกครั้งหลังตกตะกอน และตอนนั้นแก้ยากมาก
ปริมาณยาแยกตามสายน้ำ
โรงงานยางหนึ่งแห่งมักมีน้ำเสียสามสายที่คุณสมบัติต่างกัน การรวมทั้งหมดแล้วคำนวณปริมาณยาเดียวเป็นวิธีที่เร็วที่สุดในการจ่ายสารเคมีเกินและยังไม่ได้ผล
| สายน้ำ | pH ขาเข้า | PAC 28% (มก./ล.) | PAM ประจุลบ (มก./ล.) |
|---|---|---|---|
| น้ำเซรุ่ม | 4.5–5.5 | 200–400 | 4–8 |
| น้ำล้างเครื่องรีด | 5.5–6.5 | 100–200 | 2–4 |
| น้ำเสียรวมหลังปรับสมดุล | 6.0–7.0 | 150–300 | 3–6 |
แอมโมเนียเป็นโจทย์คนละเรื่อง
น้ำเสียยางพารามีแอมโมเนีย 100–400 มก./ล. PAC บำบัดแอมโมเนียไม่ได้ และไม่มีปริมาณ PAC ใดทดแทนถังไนตริฟิเคชันดีไนตริฟิเคชันได้ ถ้าปลายทางกำหนดค่าแอมโมเนียเข้มงวด ต้องคิดระบบชีวภาพสองขั้นหรือการไล่แก๊สตั้งแต่ขั้นออกแบบ
ควรตรวจแอมโมเนียก่อนกำหนดขนาดถังชีวภาพ ไม่ใช่ประมาณจากอัตราการไหลอย่างเดียว
ตะกอนยางและการรีดตะกอน
ตะกอนจากโคแอกกูเลชันน้ำเสียยางพาราเหนียว เหนอะ และรีดยาก ใช้ PAM ประจุบวกน้ำหนักโมเลกุลสูงกับเครื่องรีดตะกอน ปริมาณ 3–6 กก./ตันตะกอนแห้ง ถ้ายังเหนียว ให้เพิ่มสัดส่วนปูนขาวหรือผสมวัสดุแห้งก่อนรีด
การระบายตะกอนตามกำหนดสำคัญกว่าการเพิ่มปริมาณพอลิเมอร์ ตะกอนที่ค้างในถังตกตะกอนเกิน 8 ชั่วโมงจะเน่าแบบไร้อากาศ ลอยขึ้น และพายางกลับไปกับน้ำออก
FAQ
คำถามที่พบบ่อย
เติม PAC ลงน้ำเสีย pH 4.5 ได้เลยไหม
ไม่ควรครับ ที่ pH ต่ำกว่า 5 PAC ไฮโดรไลซ์ได้ไม่ดี ประสิทธิภาพเหลือเพียงส่วนเล็กและปริมาณยาส่วนใหญ่สูญเปล่า ให้ยก pH เป็น 6.5–7.5 ด้วยปูนขาวก่อน
น้ำเสียยางพารา 1 ลบ.ม. ต้องใช้ปูนเท่าไร
มัก 0.3–1.2 กก./ลบ.ม. ขึ้นกับความเป็นกรดของน้ำยาง ต้องหยั่งด้วยบีกเกอร์เพราะความเป็นกรดเปลี่ยนตามฤดูและชนิดยาง ทางที่ดีคือวัด pH หลังผสมแทนการเติมตามโควตาคงที่
น้ำเสียยางมีกลิ่น PAC ช่วยได้ไหม
PAC ดึงยางและโปรตีนที่แขวนลอยออก จึงลดกลิ่นได้ระดับหนึ่ง แต่ H2S และแอมโมเนียที่ละลายอยู่ยังอยู่ ต้องอาศัยการระบายอากาศในถังและการบำบัดชีวภาพ
ตะกอนยางเอาไปทำปุ๋ยได้ไหม
ต้องตรวจโลหะหนักและจุลินทรีย์ก่อน หลายพื้นที่มีการหมักร่วมกับวัสดุแห้งทำปุ๋ยอินทรีย์ แต่ต้องผ่านเกณฑ์ปริมาณโลหะหนักและเชื้อก่อโรคตามที่กำหนด
มีผลวิเคราะห์น้ำอยู่ในมือแล้ว?
ส่งมาให้เรา — เกรดที่เหมาะสม ขนาดจ่ายที่แนะนำ และใบเสนอราคา ภายในหนึ่งวันทำการ