Hệ thống pha PAC: tính bồn, chọn bơm và ba lỗi làm nồng độ trôi
Phần lớn sự cố liều PAC không nằm ở hóa chất mà ở hệ pha. Bồn thiếu thể tích, bơm chọn sai dải, hoặc nồng độ dung dịch trôi âm thầm trong nhiều ngày mà không ai phát hiện.
Tính bồn trước khi chọn bơm
Lưu lượng dung dịch cần châm, tính bằng lít trên giờ, bằng lưu lượng nước nhân liều rồi chia cho nồng độ pha nhân 10. Với 500 m3/h, liều 20 mg/L và pha 10%: 500 × 20 / 100 = 100 L/h.
Bồn nên chứa đủ 12–24 giờ dung dịch. Hai mươi bốn giờ cần 2.400 L, chọn bồn 3.000 L để còn khoảng trống cho khuấy. Bồn quá nhỏ khiến người vận hành phải pha hai lần mỗi ca, và mỗi lần pha là một cơ hội để sai nồng độ.
Pha 5% hay 10%
10% là lựa chọn phổ biến: ít nước pha, bơm nhỏ, ít tốn diện tích. Nhược điểm là khó khuấy tan hoàn toàn khi nước pha lạnh và dễ kết tinh ở nhiệt độ thấp.
5% phù hợp nhà máy nhỏ hoặc nơi nhiệt độ nước thấp. Bù lại phải dùng bơm lưu lượng gấp đôi và bồn gấp đôi, nên tính tổng chi phí chứ đừng chỉ so giá bơm.
Bơm định lượng
Chọn bơm có lưu lượng lớn nhất gấp 1,5–2 lần lưu lượng tính toán, để còn dải điều chỉnh khi liều tăng theo mùa. Đầu bơm và màng nên dùng PVDF hoặc PTFE; PAC ăn mòn inox 304 ở nồng độ cao.
Luôn lắp van an toàn và đường xả tràn về bồn. Khi đầu châm tắc, áp suất dồn vào màng và bơm hỏng trong vài giờ, thường đúng vào ca không có người trực.
Vật liệu đường ống
uPVC và HDPE chịu được PAC ở nồng độ pha thông thường. Không dùng thép carbon, không dùng inox 201. Nếu buộc phải dùng inox, chọn 316L và kiểm tra ăn mòn mỗi năm.
Đường ống nên ngắn, ít gấp khúc và có điểm xả cặn ở cuối. PAC lắng trong ống là nguyên nhân hàng đầu của tắc đầu châm, và cũng là lý do nhiều nhà máy tưởng bơm hỏng trong khi bơm vẫn tốt.
Ba lỗi làm nồng độ trôi
Ba lỗi này không gây sự cố rõ ràng, nên có thể tồn tại hàng tháng và chỉ lộ ra qua hóa đơn hóa chất tăng dần.
- Khuấy không đủ thời gian. PAC cần 15–20 phút mới tan hết ở nồng độ 10%; khuấy 5 phút rồi châm thì 10–15% lượng đã cân vẫn nằm ở đáy bồn.
- Không xả cặn đáy bồn. Mỗi tuần xả một lần; bỏ qua thì thể tích thực giảm dần và nồng độ dung dịch tăng lên mà không ai điều chỉnh bơm.
- Không đậy nắp bồn. Nước bay hơi làm nồng độ tăng, rõ nhất với bồn đặt ngoài trời ở miền Nam vào mùa khô.
Hiệu chuẩn bằng cân, không bằng mắt
Cân 100 mL dung dịch vừa pha và so tỉ trọng với lần pha trước. Lệch quá 5% nghĩa là khối lượng PAC hoặc thể tích nước đã sai, thường do cân lệch hoặc do bồn có vạch mức không còn chính xác.
Ghi lại mỗi lần pha: ngày, giờ, số bao, số lít nước, người pha. Khi cần truy nguyên một đợt nước ra kém, tờ giấy này giá trị hơn mọi lời giải thích.
FAQ
Câu hỏi thường gặp
Nên pha PAC nồng độ bao nhiêu là chuẩn?
5–10% theo khối lượng là dải thông dụng. Chọn 10% khi lưu lượng lớn và có khuấy đủ, chọn 5% khi lưu lượng nhỏ hoặc nhiệt độ nước pha thấp.
Bồn pha inox 304 có dùng được không?
Không nên. PAC ăn mòn inox 304, nhất là ở nồng độ 10% và khi có Cl⁻ tự do. Dùng bồn nhựa HDPE, PE hoặc bồn composite; nếu cần inox thì chọn 316L.
Dung dịch PAC pha rồi để được bao lâu?
Khoảng 24 giờ. Quá thời gian đó hiệu quả giảm và với PAC nước uống còn có nguy cơ nhiễm khuẩn. Nên pha theo lượng dùng trong ngày.
Bơm định lượng chạy đúng tần số mà liều vẫn thấp, kiểm tra gì?
Kiểm tra ba thứ theo thứ tự: van một chiều có hở, đầu châm có tắc, và đường ống có bọt khí. Ba lỗi này chiếm phần lớn các ca mất liều mà bơm vẫn chạy.
Có số liệu phân tích nước sẵn?
Gửi cho chúng tôi — cấp sản phẩm, liều đề xuất và báo giá trong một ngày làm việc.