PAC tại nhà máy xử lý nước thải đô thị: vai trò và giới hạn
Hệ sinh học xử lý phần lớn tải của nhà máy đô thị, nhưng có những lúc hóa học giữ vai trò cứu cánh: mùa mưa tải tăng, bùn không lắng, hoặc cần tách phospho đạt chuẩn xả. PAC dùng đúng chỗ thì hỗ trợ, dùng sai chỗ thì phá hệ sinh học.
Ba tình huống PAC phát huy tác dụng
Tình huống một: nước vào vượt tải sau mưa lớn, độ đục và COD tăng đột biến, hệ sinh học cần vài ngày phục hồi. Bơm PAC trước bể sinh học với liều thấp giúp giữ phần lắng ngay và bảo vệ bể aerotank. Tình huống hai: bùn hoạt tính không lắng (sludge bulking), thêm PAC tại bể lắng thứ cấp giúp bùn kết cụm và giữ lại trong hệ. Tình huống ba: cần tách phospho hóa học để đạt chuẩn, PAC bơm vào bể sinh học hoặc sau bể theo tỷ lệ mol nhôm trên phospho khoảng 1,5 – 2,5.
Vị trí bơm và liều
Cho mục tiêu bảo vệ hệ sinh học: bơm tại hố thu hoặc cuối bể điều hòa, liều 20 – 60 g/m3 tùy độ đục, tách trước phần lắng nhanh để giảm tải vào aerotank. Cho mục tiêu tách phospho: bơm vào cuối aerotank hoặc đường dẫn vào bể lắng thứ cấp, liều xác định bằng jar test trên nước đã qua sinh học.
Mùa mưa nên chuẩn bị sẵn trạm pha PAC với hai chế độ liều: liều nền nhỏ chạy thường xuyên và liều cao bật khi tải tăng. Chuyển liều đột ngột lên quá cao làm pH vùng đầu vào rơi, ảnh hưởng vi sinh.
Hai giới hạn cần tính trước
Bùn tăng: mỗi phần phospho tách bằng nhôm tạo thêm bùn keo, nhà máy cần trống chỗ bùn và máy ép. Thực tế khi chạy tách phospho hóa học liên tục, lượng bùn excess tăng đáng kể, chi phí xử lý bùn phải tính vào bài toán chi phí tổng.
Nhôm dư: với nhà máy có tuyến nước cấp sinh hoạt dùng PAC 29%, kiểm soát nhôm dư dưới 0,2 mg/L theo GB 5749-2022. Với nước thải, giới hạn do chuẩn xả địa phương quyết định, nên đo nhôm trong nước xả vài tháng đầu để xây dựng đường cơ sở.
FAQ
Câu hỏi thường gặp
PAC có thay được xử lý sinh học không?
Không. PAC tách chất lơ lửng, keo và một phần phospho, không phân hủy COD hòa tan. Hai hệ thống bổ trợ nhau chứ không thay thế nhau.
Bơm PAC vào aerotank có hại vi sinh không?
Liều vừa phải và pH giữ ổn định thì không hại đáng kể. Tránh liều cao đột ngột và theo dõi pH, index SVI sau mỗi đợt bật liều.
Cách tính liều tách phospho bằng PAC?
Xuất phát từ tỷ lệ mol nhôm trên phospho 1,5 – 2,5, đổi sang liều sản phẩm theo hàm lượng Al2O3 trên COA, rồi jar test hiệu chỉnh trên nước thật.
Có số liệu phân tích nước sẵn?
Gửi cho chúng tôi — cấp sản phẩm, liều đề xuất và báo giá trong một ngày làm việc.