Xử lý nước thải dệt nhuộm bằng PAC: kỳ vọng thực tế
Nước thải dệt nhuộm đặc trưng bởi màu bền, COD cao và pH thay đổi theo công đoạn. PAC là lựa chọn phổ biến cho khâu tách màu, nhưng kỳ vọng cần đặt đúng chỗ: thuốc nhuộm nào dễ, thuốc nào khó, và PAC giải quyết phần nào của bài toán.
Mức độ khó theo loại thuốc nhuộm
Thuốc nhuộm phân tán và thuốc nhuộm hoàn nguyên sau khi khử gần như không tan, PAC keo tụ tách được phần lớn. Thuốc nhuộm hoạt tính (reactive) tan tốt và mang điện âm mạnh, khó keo tụ nhất, thường chỉ tách được một phần màu bằng PAC, phần còn lại cần oxy hóa hoặc hấp phụ.
Thuốc nhuộm trực tiếp và bazơ nằm giữa hai nhóm trên. Trước khi chọn công nghệ, hãy liệt kê loại thuốc nhuộm chủ lực của xưởng, điều này quyết định cả liều lẫn kỳ vọng màu đầu ra.
| Nhóm thuốc nhuộm | Khả năng tách màu bằng PAC | Ghi chú |
|---|---|---|
| Phân tán (disperse) | Tốt | Tách kèm SS và keo sợi |
| Hoàn nguyên (vat) | Tốt | Sau khử, dạng không tan |
| Trực tiếp (direct) | Khá | Cần liều cao hơn khi màu đậm |
| Hoạt tính (reactive) | Một phần | Phối thêm oxy hóa hoặc than hoạt tính |
| Bazơ (basic) | Khá | Chú ý pH để thuốc không tái tan |
Liều và điều kiện làm việc
Liều PAC 28% cho nước dệt nhuộm thường nằm trong khoảng 40 – 120 g/m3, nước màu đậm cần phần trên. pH vùng làm việc tốt nhất quanh 6 – 7,5; nước nhuộm kiềm mạnh nên chỉnh pH xuống trước khi keo tụ, nếu không PAC tiêu kiềm nhiều và màu tái tan.
Nhiệt độ nước nhuộm cao cũng ảnh hưởng: nước trên 40°C nên làm nguội qua trao đổi nhiệt trước khâu hóa học, vừa ổn định bông vừa tiết kiệm thuốc.
Vị trí PAC trong dây chuyền xử lý
Ba vị trí phổ biến: sau bể điều hòa trước bể sinh học để giảm tải màu và COD đầu vào; sau bể sinh học như bước tách màu cuối trước xả; hoặc trong dây chuyền tái sử dụng nước cho công đoạn giặt. Vị trí sau sinh học cho màu đầu ra ổn định nhất vì nước vào ít dao động.
PAM luôn đi sau PAC ở liều nhỏ để bùn màu lắng gọn. Bùn keo tụ dệt nhuộm dễ lọc nhưng chứa thuốc nhuộm, cần quản lý theo quy định chất thải công nghiệp.
FAQ
Câu hỏi thường gặp
PAC xử lý được hết màu nước nhuộm hoạt tính không?
Chỉ được một phần. Thuốc nhuộm hoạt tính tan và mang điện âm mạnh, keo tụ tách được khoảng một nửa màu tùy sắc độ; phần còn lại thường cần oxy hóa hoặc hấp phụ than hoạt tính.
Nên để PAC trước hay sau bể sinh học?
Trước sinh học giúp giảm tải màu và COD, sau sinh học cho màu đầu ra ổn định. Nhiều xưởng dùng liều nhỏ ở trước và liều hiệu chỉnh ở sau.
Vì sao đổi màu vải là nước sau xử lý lại lệch chuẩn?
Mỗi nhóm thuốc nhuộm có phản ứng khác nhau với PAC. Khi đổi công thức nhuộm, nên chạy lại jar test cho mẫu nước mới.
Có số liệu phân tích nước sẵn?
Gửi cho chúng tôi — cấp sản phẩm, liều đề xuất và báo giá trong một ngày làm việc.