Thử bình (jar test) chọn liều PAC – quy trình 10 bước

Chuẩn bị dụng cụ và dung dịch mẹ

Cần 6 cốc 1 lít, khuấy cơ học nhiều trục, đồng hồ bấm, cốc đong 10 mL và cân nhỏ. Pha dung dịch mẹ PAC 10 g/L: hòa tan 10 g PAC rắn vào nước và định mức 1 lít, khuấy cho tan hoàn toàn. PAM pha riêng dung dịch 1 g/L, khuấy chậm 30 – 45 phút để polyme tan hết, tránh vỡ chuỗi.

Lấy mẫu nước đại diện: nước thải lấy sau bể điều hòa, nước cấp lấy tại điểm hút. Thử ngay trong ngày, để lâu vi sinh và màu sẽ thay đổi kết quả.

Quy trình 10 bước

Thực hiện đồng loạt cho 6 cốc với các nồng độ PAC khác nhau:

1. Đong 1 lít nước mẫu vào mỗi cốc, đo và ghi pH, nhiệt độ, độ đục ban đầu.
2. Bật khuấy 250 vòng/phút, đổ nhanh lượng dung dịch mẹ PAC tương ứng từng nồng độ.
3. Khuấy nhanh 1 phút để thuốc phân tán đều.
4. Giảm còn 80 vòng/phút, khuấy 10 phút để tạo bông.
5. Ở phút thứ 5, thêm dung dịch PAM 1 g/L (nếu dùng phối), mỗi cốc cùng một thể tích, ví dụ 1 mL.
6. Giảm còn 40 vòng/phút, khuấy 5 phút cho bông lão hóa.
7. Tắt khuấy, để lắng yên 15 – 20 phút.
8. Hút mẫu cách mặt bùn 2 cm, đo độ đục, màu, pH, COD tùy mục tiêu xử lý.
9. Ghi toàn bộ số liệu vào bảng theo từng cốc.
10. Chọn cốc cho kết quả tốt nhất, thử lại 2 lần để xác nhận trước khi chuyển liều lên bể thật.

Cách đọc kết quả đúng

Kết quả tốt không chỉ là nước trong nhất. Cần xem thêm kích thước bông (bông lớn lắng nhanh mới giảm được tải bể lắng), lượng bùn tạo ra và pH sau xử lý còn nằm trong khoảng cho phép hay không. Nồng độ cho nước trong nhất đôi khi không phải nồng độ chi phí thấp nhất khi tính cả tiền bùn.

Nếu mọi nồng độ đều cho nước đục, vấn đề thường nằm ở pH hoặc độ kiềm chứ không phải thiếu thuốc. Kiểm tra pH sau khi thêm PAC: nếu rơi dưới 5,5 thì bông khó hình thành, cần nâng pH trước khi tiếp tục thử.

Bốn lỗi khiến jar test sai lệch hiện trường

Lỗi một: dung dịch PAC để qua đêm mới dùng, thuốc đã thủy phân một phần nên kết quả quá tốt. Dung dịch mẹ nên dùng trong ngày. Lỗi hai: thêm PAM cùng lúc với PAC, hai thuốc sẽ kẹt nhau; đúng thứ tự là PAC trước, cách 1 – 3 phút. Lỗi ba: khuấy quá mạnh sau khi bông đã hình thành, bông vỡ và không hồi phục. Lỗi bốn: mẫu nước lấy khác với nước đang chạy trong bể, ví dụ lấy sau bể sinh học thay vì trước.