Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng PAC: liều dùng và ba chỗ dễ sai

Nước thải thủy sản có gì

Nguyên liệu là cá, tôm, mực nên nước thải giàu protein, mỡ và máu. Chỉ tiêu điển hình: COD 900–2.500 mg/L, dầu mỡ 100–400 mg/L, SS 300–800 mg/L, pH 6,5–7,5. Nước rửa và nước luộc kéo theo muối, độ mặn có khi tới 10–15‰ ở công đoạn ướp đá và rửa mặn.

Khác nước thải sinh hoạt, phần lớn chất ô nhiễm ở đây nằm trong hạt lơ lửng và nhũ tương mỡ. Nghĩa là keo tụ và tách pha có thể lấy đi 60–75% COD trước khi vào sinh học, nếu làm đúng thứ tự.

Vì sao phần lớn nhà máy chọn PAC thay phèn

Phèn nhôm cần độ kiềm để thủy phân. Nước thải thủy sản có độ kiềm thấp và tải hữu cơ cao, dùng phèn dễ tụt pH và phải bù vôi liên tục. PAC đã được trùng hợp sẵn một phần nên ít tiêu thụ độ kiềm hơn, cho bông chắc hơn ở cùng liều.

PAC cũng ít ăn mòn thiết bị hơn phèn ở nồng độ pha cao, điều này có ý nghĩa với cụm tuyển nổi khí hòa tan dùng bơm và van inox.

Dây chuyền và điểm châm

Thứ tự thường dùng: song chắn và lưới lọc → bể điều hòa có khuấy → tách mỡ → PAC → chỉnh pH → PAM → tuyển nổi khí hòa tan → xử lý sinh học.

Ba điểm châm cần giữ khoảng cách. PAC cách điểm chỉnh pH ít nhất 2 m, PAM cách PAC 30–60 giây lưu. Châm PAC và PAM cùng một chỗ là lỗi phổ biến nhất, và nó làm mất gần như toàn bộ tác dụng của PAM.

Liều tham khảo cho thử cốc

Bảng dưới là điểm khởi đầu, không phải con số áp dụng thẳng. Nước thải thủy sản thay đổi theo mùa nguyên liệu, nên liều cần thử lại mỗi khi đổi mặt hàng chính.

Độ mặn làm giảm hiệu quả, nhưng không theo cách bạn nghĩ

Nồng độ Cl⁻ cao nén lớp điện tích kép quanh hạt, làm hạt dễ mất ổn định hơn. Nghe có vẻ có lợi, nhưng bông tạo ra nhỏ và dễ vỡ, nên hiệu quả lắng lại giảm.

Kinh nghiệm tại các nhà máy có dòng nước muối riêng: tăng liều PAC 15–25% và giảm tốc độ khuấy chậm khoảng 20%. Nếu tách được dòng nước muối đậm để xả riêng hoặc tuần hoàn, chi phí hóa chất giảm rõ hơn mọi cách tăng liều.

Ba chỗ dễ sai

Ba lỗi dưới đây lặp lại ở gần như mọi nhà máy mới chạy cụm tuyển nổi, và cả ba đều không nằm ở chất lượng PAC.

1. Châm PAM trước PAC. PAM tạo cầu nối giữa các hạt đã keo tụ; khi chưa có hạt, chuỗi polymer bọc lấy hạt nhỏ và giữ chúng lơ lửng, nước còn đục hơn trước.
2. Không tách mỡ trước khi keo tụ. Mỡ tự do cạnh tranh bề mặt bông, làm bông nhẹ và kém ổn định trong bể tuyển nổi.
3. Pha PAM quá đặc. Trên 0,5% polymer khó tan hết, tạo vón và làm tắc đầu châm; pha 0,1–0,3% rồi khuấy chậm 40–60 phút.

Bốn số liệu nên ghi mỗi ca

Độ đục nước sau tuyển nổi, lượng bùn nổi thu được, pH sau keo tụ, và lượng PAC tiêu thụ trên mỗi tấn nguyên liệu. Số cuối cùng là chỉ báo tốt nhất — khi nó tăng 20% mà sản lượng không đổi, đã có gì đó thay đổi ở nước thô hoặc ở lô hóa chất.